Een zadel is een hulpmiddel voor de ruiter om makkelijker in balans te blijven en de bewegingen van het paard te blijven volgen. Er zijn verschillende soorten zadels, afhankelijk van het gebruiksdoel. Voor elk zadel geldt dat het goed moet passen om ‘drukkingen’ bij het paard te voorkomen. Het is dan ook heel belangrijk om bij aanschaf van een zadel de pasvorm door een goede zadelmaker te laten controleren en indien nodig aan te laten passen.
Zadeldekje
Het zadeldekje, of shabrak, wordt onder het zadel geplaatst en heeft als doel het zweet van het paard op te nemen ter bescherming van het zadel. Zadeldekjes zijn er in verschillende soorten, maten, diktes en materialen.
Onderleggers
Wanneer het zadel niet helemaal goed op het paard ligt kun je ervoor kiezen een onderlegger te gebruiken. Bijvoorbeeld wanneer je een zadel voor meerdere paarden gebruikt. Belangrijk is dat een zadelonderlegger goed onder het zadel past. Daarnaast dient het groter te zijn dan het draagvlak van het zadel.
In principe hoort het zadel goed op de rug van het paard te passen waardoor het gebruik van een onderlegger overbodig is.
Zadelsoorten
- Dressuurzadel, dicht op de paardenrug, diepe zitting en lange zweetbladen.
- Springzadel, langere en plattere zitting, ver naar voren geplaatste zweetbladen, eventueel met extra wrongen.
- Veelzijdigheidszadel, is een tussenvorm van bovengenoemde zadels. Dit zadel is geschikt voor de basiseisen in de dressuur, springen en buiten rijden. Het is een goed zadel voor beginners en voor de basisopleiding van het paard.
- Voor de westernsport en endurance zijn speciale zadels ontwikkeld.
- Boomloze zadels, deze zadels hebben in tegenstelling tot de meeste zadels geen boom.
Pasvorm
Een zadel pas je zonder zadeldekje of onderlegger. Het zadel moet overal gelijkmatig op de paardenrug liggen en niet knellen. Het diepste punt van het zadel moet zich in het midden bevinden. De kamer mag de schoft van het paard niet raken, ook niet wanneer het belast is. Wanneer dit wel het geval is moet het zadel, zo mogelijk, opgevuld worden of moet er een ander zadel worden geprobeerd. Wanneer een zadel niet goed past kan dat niet alleen schuur- en drukplekken veroorzaken, maar ook de bewegingen van het paard belemmeren en kreupelheid veroorzaken. Hierdoor kan het paard voor langere tijd uitvallen als rijpaard. Laat je zadel daarom ook minstens eenmaal per jaar controleren door een zadelpasser. Zie ook tips voor een goed passend zadel.
Onderhoud
Als je het zadel optimaal wilt onderhouden maak je maandelijks het zadel inclusief de singelstoten, beugelriemen en eventueel de singel met zadelzeep schoon. Daarna maak je het leer weer soepel en sterk met ledervet.
Zie ook: